Praca zdalna dla rodziców dziecka do lat 4, czy rezygnacja ze żłobka / przedszkola to faktycznie dobry pomysł?

Praca zdalna dla rodziców dziecka do lat 4, czy rezygnacja ze żłobka/ przedszkola to faktycznie dobry pomysł?

7 kwietnia 2023 wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy, zgodnie z którą praca może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (praca zdalna). 

W tym miejscu należy podkreślić, że wprowadzenie pracy zdalnej w zakładzie pracy, zgoda na jej wykonywanie nie jest jednak obowiązkiem i pracodawca, który nie widzi takiej potrzeby w swoim zakładzie pracy, rodzaj pracy nie pozwala na jej wykonywanie zdalnie, nie musi wprowadzać modelu pracy zdalnej.

Czy powyższe będzie miało zastosowanie do wszystkich pracowników? Czy rodzice dzieci do lat 4 mogą pracować zdalnie nawet w sytuacji odmowy przez pracodawcę?

Zgodnie z art. 67⁽¹⁹⁾ § 6 i 7 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, o którym mowa w art. 142(1) par. 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, pracownicy w ciąży, pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia, a także pracownika sprawującego opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (brak wskazania jednej właściwej formy w której taki wniosek mógłby być złożony), o wykonywanie pracy zdalnej, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.

Oznacza to, że pracodawca będzie mógł odmówić pracownikowi, który jest rodzicem dziecka do lat 4 pracy zdalnej jeśli wykonywanie takiej pracy nie będzie możliwe ze względów organizacyjnych, czy też ze względu na rodzaj wykonywanej pracy. 

O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku, pracodawca poinformuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku przez pracownika.

W tym miejscu należy podkreślić, że w razie nieuwzględnienia wniosku pracownik nie ma roszczenia o pracę zdalną, którego mógłby dochodzić przed sądem. Jeśli uzasadnienie pracodawcy okazałoby się nieprawdziwe, pracownik może zgłosić naruszenie prawa do Państwowej Inspekcji Pracy, a także spróbować dochodzenia roszczenia przed sądem z powodu dyskryminacji (jeśli np. inny pracownik na takim samym stanowisku nie otrzymał odmowy wykonywania pracy zdalnej). 

Czy w czasie wykonywania pracy zdalnej pracownik może opiekować się swoim dzieckiem? 

Łączenie roli rodzica i pracownika w tym samym czasie może okazać się trudne, a zarazem niewykonalne. Należy pamiętać o tym, że co prawda w przypadku spadku jakości wykonywanej pracy, mniejszej efektywności czy braku wykonywania pracy, pracodawca nie może odwołać pracownika z pracy zdalnej ale może go zwolnić. 

Przyczyną zwolnienia nie będzie złożenie wniosku o  „wykonywanie pracy zdalnej” ale nienależyte jej wykonywanie, albo brak jej wykonywania w ustalonym czasie. 

„Praca zdalna” to nadal praca, wykonywana jedynie poza siedzibą pracodawcy.