Czy podczas trwania postępowania rozwodowego można umawiać się na randki?

„Czy podczas trwania postępowania rozwodowego mogę umawiać się na randki, spotykać z innymi mężczyznami/ kobietami”? 

Jest to temat, który coraz częściej pojawia się podczas długotrwałych procesów rozwodowych. Aplikacje randkowe oraz social media sprawiają, że poznanie nowej osoby staje się łatwiejsze, a jak powszechnie wiadomo, najbardziej atrakcyjne i pożądane wydaje się to, co jest nowe oraz często zakazane. 

Krótka charakterystyka trzech głównych filarów małżeństwa

Małżeństwo opiera się na trzech więziach tj. gospodarczej, uczuciowej (duchowa) i fizycznej.

W świetle orzecznictwie podkreśla się, że podstawową więzią składającą się na wspólne pożycie małżeńskie jest więź duchowa. 

Sąd Najwyższy więź duchową (uczuciową, emocjonalną, psychiczną) scharakteryzował w wyroku z dnia z 6.2.2002 r. (V CKN 741/00, Legalis): “wspólnota duchowa polega na wzajemnym pozytywnym stosunku uczuciowym małżonków, szacunku, zaufaniu, szczerości, lojalności, wyrozumiałości, na respektowaniu osobistych cech małżonka, uwzględnianiu jego osobistych potrzeb oraz gotowości do ustępstw oraz kompromisów”. Rozkład pożycia może nastąpić nie tylko, gdy więź duchowa ustała po stronie obojga małżonków, lecz także wyłącznie jednego z nich (tak m.in. Smyczyński, Prawo rodzinne, 2001, s. 184, Nb 160).

„Wspólne pożycie” małżeńskie co do zasady obejmuje utrzymywanie stosunków seksualnych między małżonkami, czyli tzw. więź fizyczną (inaczej: intymną, seksualną, cielesną). Zanik tej więzi może być przejawem zupełnego rozkładu pożycia małżonków. 

Bardzo istotne jest, że o istnieniu więzi fizycznej między małżonkami nie świadczy utrzymywanie stosunków fizycznych, które są wynikiem zastraszenia, uzależnienia gospodarczego, jak również innego rodzaju przymusu (tak trafnie M. Manowska, w: Wierciński, Komentarz KRO, art. 56, Nb 27).

Więź gospodarcza utożsamiana jest z prowadzeniem przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. W literaturze rozwija się powyższy pogląd wskazując, że więź gospodarcza na ogół przejawia się we wspólnym zamieszkaniu, posiadaniu wspólnego majątku, prowadzeniu jednego gospodarstwa domowego, a także przygotowywaniu i wspólnym spożywaniu posiłków (tak T. Sokołowski, w: System PrPryw, t. 11, 2014, s. 601–602).

Trwały rozkład pożycia 

„Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.”

Trwałość rozkładu pożycia można stwierdzić dopiero, gdy rozkład jest już zupełny. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, rozkład pożycia jest trwały, gdy brak jest perspektyw (widoków) powrotu małżonków do wspólnego pożycia. 

Istotne znaczenie przy ustalaniu trwałości rozkładu pożycia ma czas jego trwania. Im rozkład pożycia jest dłuższy, tym większe prawdopodobieństwo jego trwałości. Czynnik czasu nie w każdym przypadku ma jednak charakter przesądzający. W wyr. z 14.12.1984 r. (III CRN 272/84, OSNC 1985, Nr 9, poz. 135) Sąd Najwyższy stwierdził, że “Czynnik upływu czasu może odgrywać, ogólnie rzecz biorąc, istotną rolę w kwestii rozkładu pożycia małżeńskiego. Upływowi czasu jednak nie można nadawać jakiegoś absolutnego znaczenia przy obecnym uregulowaniu przesłanek rozwodu w art. 56 § 1 k.r.o.”.

Pomocne przy badaniu trwałości rozkładu pożycia może okazać się porównanie czasu prawidłowego funkcjonowania małżeństwa z czasem życia małżonków w rozłączeniu. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że im dłużej trwało wspólne życie, tym większe jest prawdopodobieństwo, że ewentualne nieporozumienia nie doprowadzą do trwałego rozkładu pożycia (tak m.in. J. Winiarz, w: System PrRodz, s. 563).

Podsumowując, jeśli nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia (tj. ustały wszystkie więzi pomiędzy małżonkami) przed złożeniem pozwu o rozwód, to umówienie się na randkę podczas trwania postępowania rozwodowego nie spowoduje jego rozkładu, a małżonek nie będzie miał podstaw żeby domagać się orzeczenia o winie. 

Należy jednak pamiętać, że jeśli ta relacja trwała przed ustaniem więzi, a małżonek będzie w stanie to udowodnić, to takie zachowanie może świadczyć o spowodowaniu rozkładu małżeństwa. 

Kwestie jakie należy przemyśleć, przed ujawnieniem „nowej relacji” to to czy chcemy pozostać z małżonkiem podczas procesu w „dobrych stosunkach” np. ze względu na podział majątku. Ważne jest również dobro dzieci – które bez pomocy psychologa nie będą stanie poradzić sobie z informacją o nowym partnerze jednego z rodziców. 

Jeśli macie wątpliwości jak postępować podczas procesu rozwodowego, co robić, a z czego lepiej zrezygnować – nie bójcie się pytać swojego prawnika!